تحقیق و پژوهش > مقالات
یخبندان

تاثیر عوامل آب و هوایی بر روی محصولات کشاورزی از اهمیت فوق العاده ای بر خوردار می باشد بنابر این اگر در برنامه ریزیهای کشاورزی نسبت به نقش عوامل و عناصر جوی آگاهی کافی وجود نداشته باشد توفیق چندانی حاصل نخواهد شد زیرا ثابت شده است که در بیشتر موارد بازده کم محصولات کشاورزی نتیجه عدم حفظ و ناتوانی در ایجاد شرایط متعادل جوی است .با وجود اینکه کنترل عوامل جوی و اقلیمی توسط انسان ناممکن است اما انسان با تلاشی که در جهت ارتقاء دانش خود نسبت به تاثیر عوامل جوی دارد و با بکاربردن مطالعات و بررسی هایی که بر روی روند تغییرات عوامل جوی دارد می تواند توانمندی خود را در کاهش خسارات ناشی از عوامل جوی به مرحله اجرا در آورد.

افت درجه حرارت و وقوع یخبندان در مراحل مختلف رویشی و زایشی برای محصولات کشاورزی مخاطره انگیز میباشدکه در نهایت موجب محدودیت تولید می شود . زیرا گیاهان حساس به سرما مثل گیاهان یکساله و همچنین اندامهای حساس به سرما مثل گلهای درختان میوه در دماهای بین ۲- تا۵- درجه به شدت صدمه می بینند.
از آن جایی که سالانه خسارات زیادی به کشاورزان و باغداران به دلیل وقوع یخبندان و در نتیجه سرمازدگی محصولات وارد می شود باید راهکارهای مناسبی جهت کاهش خسارات ناشی از آن ارائه شود.در راستای همین منظور می توان با مطالعه و بررسی تاریخهای شروع و خاتمه یخبندانها مناسبترین زمان کشت محصولات کشاورزی را تعیین کرد وبا استفاده از آن و نیز وارد کردن سایر عوامل و عناصر اقلیمی مؤثر، به برنامه ریزیهای خرد وکلان کشاورزی در مقیاس محلی و ملی پرداخت .

پدیده یخبندان
به طور کلی یخبندان به شرایطی اطلاق می شود که در آن دمای هوا در ارتفاع ۱/۲ متری از سطح زمین ، به صفر یا به زیر صفر درجه سانتیگراد برسد . دو نوع یخبندان وجود دارد : یکی یخبندان تشعشعی یا تابشی و دیگری یخبندان جبهه ای یا انتقالی .یخبندانهای تابشی بدین صورت ایجاد می شوندکه در شبهای آرام که وزش باد وجود ندارد و آسمان صاف و غیر ابری است ، حرارت زمین با طول موج بلند متصاعد میشود و بعلت عدم وجود موانعی که سبب برگشت آن به زمین شوند منجر به سرد شدن هوای مجاور زمین میشود ، در نتیجه هوای مجاور زمین سردتر از هوای بالاتر از خود میشود که اصطلاحاً گفته میشود شرایط وارونگی دما رخ داده است . یخبندانهای جبهه ای به علت جابه جایی توده های هوای سرد مثل توده های هوایی که از سیبری منشاء می گیرند حادث می شوند .

راههای مقابله وراهکارهای محافظت در برابر یخبندان
۱- استفاده از وسایل گرم کننده مانند بخاری :
استفاده از بخاری به منظور گرم کردن موقت محیط موثر می باشد و بیشتر برای مبارزه با یخبندان نوع تابشی که تنها در طول شب اتفاق می افتد و تداوم شبانه روزی ندارد به کار می رود. حفاظت توسط این روش متداول ترین روش برای جلوگیری از خسارت یخبندان است که بیشتر در باغهای میوه از آن استفاده می شود
۲- استفاده از ماشینهای ثابت مولد باد یا استفاده از هلیکوپتر:
استفاده از موارد بالا به منظور مخلوط کردن نزدیکترین لایه هوای گرم با هوای سرد روی زمین همزمان با رخداد پدیده اینورژن می باشد . این روش نیز تنها برای مبارزه با یخبندان های تشعشی به کار می رود .
۳- استفاده از سوختهای جامد
این روش شامل ککهای نفتی یا مومهای جامد است .
۴-استفاده از تولید مه مصنوعی
۵-روش حفاظت به وسیله پوشش
۶- استفاده از زمینها و خاکهای مناسب

بررسی اولین یخبندانهای پائیزه ایستگاههای استان قزوین
قزوین:
اولین روز یخبندان این ایستگاه بطور متوسط از تاریخ ۱۹ آبان آغاز می گردد که این میزان در سالهای مختلف از ۱۹ مهر تا ۱۹ آذر دامنه دارد. در طول دوره آماری این ایستگاه پائین ترین دمای مشاهده شده ۲۴- درجه سانتیگراد که در تاریخ ۲۰/۱۰/۱۳۵۵ ثبت گردیده است همچنین در طول دوره آماری میانگین سالانه تعداد روزهای یخبندان ( حداقل دمای صفر و پایین تر ) ۹۰ روز می باشد.
تاکستان:
اولین روز یخبندان این ایستگاه بطور متوسط از تاریخ ۲۱ آبان آغاز می گردد که این میزان در سالهای مختلف از ۲۱ مهر تا ۱۲ آذر دامنه دارد. در طول دوره آماری این ایستگاه پائین ترین دمای مشاهده شده ۵/۲۰- درجه سانتیگراد که در تاریخ ۱۵/۱۱/ ۱۳۵۰ ثبت گردیده است همچنین در طول دوره آمــاری میانگین ســـالانه تعداد روزهای یخبندان ۸۱ روز می باشد.
آوج:
اولین روز یخبندان این ایستگاه بطور متوسط از تاریخ ۵ آبان آغاز می گردد که این میزان در سالهای مختلف از ۱۲ مهر تا ۲۶ آبان دامنه دارد. در طول دوره آماری این ایستگاه پائین ترین دمای مشاهده شده ۲۷- درجه سانتیگراد که در تاریخ ۲۷/۱۱/۱۳۵۲ ثبت گردیده است همچنین در طول دوره آماری میانگین سالانه تعداد روزهـای یخبـندان ۱۱۱ روز می باشد.
نیروگاه شهید رجایی
اولین روز یخبندان این ایستگاه بطور متوسط از تاریخ ۱۱ آبان آغاز می گردد که این میزان در سالهای مختلف از ۲۲ مهر تا ۱۴ آذر دامنه دارد. در طول دوره آماری این ایستگاه پائین ترین دمای مشاهده شده ۵/۱۹- درجه سانتیگراد که در تاریخ ۲۶/۱۰/۱۳۶۷ ثبت گردیده است همچنین در طول دوره آماری میانگین ســالانه تعـداد روزهــای یخبندان ۷۸ روز می باشد.
باغ کوثر(شهرستان آبیک):
اولین روز یخبندان این ایستگاه بطور متوسط از تاریخ ۱۹ آبان آغاز می گردد که این میزان در سالهای مختلف از ۱۹ مهر تا ۲۹ آبان دامنه دارد. در طول دوره آماری این ایستگاه پائین ترین دمای مشاهده شده ۲۶- درجه سانتیگراد که در تاریخ ۲۹/۱۱/۱۳۶۷ ثبت گردیده است همچنین در طول دوره آماری میانگین ســالانه تعـداد روزهــای یخبندان ۸۶ روز می باشد.
مگسال (شهرستان البرز) :
اولین روز یخبندان این ایستگاه بطور متوسط از تاریخ ۱۴ آبان آغاز می گردد که این میزان در سالهای مختلف از ۲ مهر تا ۶ آذر دامنه دارد. در طول دوره آماری این ایستگاه پائین ترین دمای مشاهده شده ۲۷- درجه سانتیگراد که در تاریخ ۶/۱۱/۱۳۵۵ ثبت گردیده است همچنین در طول دوره آماری میانگین سالانه تعداد روزهای یخبندان ۸۷ روز می باشد.

تاریخ شروع اولین یخبندان پاییزه ایستگاههای استان قزوین

نام ایستگاه
میانگین تاریخ شروع یخبندان
میانگین تاریخ پایان یخبندان
اولین شروع مطلق
قزوین
۱۹ آبان
۱۵ فروردین
۱۹ مهر
تاکستان
۲۱ آبان
۲۴ فروردین
۲۱ مهر
آوج
۵ آبان
۲۱ فروردین
۱۲ مهر
نیروگاه شهید رجایی
۱۱ آبان
۱۲ فروردین
۲۲ مهر
باغ کوثر
۱۹ آبان
۱۴ فروردین
۱۹ مهر
مگسال
۱۴ آبان
۱۶ فروردین
۲ مهر




سه شنبه ۲۱ اسفند ۱۳۸۶
۱۳:۰۷:۵۱
تعداد بازدید ها از این صفحه: ۲۸۵۹



تعداد بازدیدکنندگان کنونی: ۱

تعداد کل بازدید کنندگان: ۷۷۴۸۸۱










Copyright © QazvinMet All rights reserved
E-mail : info@qazvinmet.ir - Design and Power by: CaspianITC